De Peutingerkaart

Datum Tijd
donderdag 20 maart 2014 20:00 - 22:00

Een fragment van de Peutingerkaart  uit de 13e eeuw

Een fragment van de Peutingerkaart
uit de 13e eeuw

Op donderdag 20 maart zal René Voorburg een lezing verzorgen over deze Romeinse reiskaart. De lezing wordt gegeven in De Dam, Wilhelminaweg 79, 3441 XB Woerden. De toegang is gratis.
Er is die avond ook een reproductie van 7 meter van de oorspronkelijke kaart te bewonderen.

De Tabula Peutingeriana, ook wel Peutingerkaart genoemd, is de enige kaart die ons uit de oudheid overgeleverd is. Het is ook nog eens een enorm omvangrijke kaart. Hij bestrijkt een gebied van de oostkust van Engeland tot en met het Indische subcontinent. Duizenden plaatsen en wegen uit het begin van onze jaartelling staan er op. Hoewel de kaart niet op schaal is, kan hij gebruikt worden om de kortste afstand tussen a en b te bepalen want bij de wegen staan afstanden vermeld. Om dit te doen voor een langere
afstand is echter zoveel rekenwerk nodig dat je het eigenlijk niet zonder computer kan. Tegenwoordig kan dat – zoals deze avond zal worden getoond – maar het roept wel de vraag op hoe de kaart oorspronkelijk gebruikt werd.

De oudste kopie die van de kaart bewaard is gebleven, stamt waarschijnlijk uit het midden van de 13e eeuw. De kopiïst gebruikte waarschijnlijk ook een kopie, of zelfs een kopie van een kopie. Hoe de oorspronkelijke kaart er precies uit heeft gezien zullen we waarschijnlijk nooit te weten komen.

Desalniettemin kunnen we de Peutingerkaart gebruiken als een rijke bron van geografische kennis over de wereld in de tijd van het Romeinse rijk. Volgens een gangbare interpretatie staat ook het huidige Woerden op deze kaart. Welke Nederlandse plaatsen er nog meer op voorkomen, is enigszins omstreden.

Dit is een greep uit de onderwerpen waarover René Voorburg zal spreken. Hij zal bij de presentatie niet alleen gebruik maken van de nieuwe digitale versie (www.omnesviae.org) die hij zelf gebouwd heeft en die veel media-aandacht kreeg. Ook zal een bijna 7 meter lange fotografische kopie te zien zijn van de kaart zoals die nu in de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek bewaard wordt.

In het dagelijkse leven is René Voorburg werkzaam bij de Koninklijke Bibliotheek. Hij is daar onder andere verantwoordelijk voor webarchivering (het bewaren van websites).