Haitsma-lezing Lutherse kerk Woerden / door Fred van Lieburg

Datum Tijd
woensdag 19 november 2014 00:00

In de zestiende eeuw liepen de meningsverschillen binnen de kerk van Rome zo uit de hand, dat overheden keuzes moesten maken voor de toekomst van hun land. Welke variant van Christendom was de beste voor een stabiele samenleving – het Katholicisme, het Lutheranisme of het Calvinisme? In de Nederlanden was de situatie bijzonder complex: tal van steden en gewesten die een andere koers wilden volgen dan hun machtige, overtuigd katholieke vorst, keizer Karel V, respectievelijk koning Filips II. Een opstand leek onvermijdelijk ‘omwille van de religie en de vrijheid’ (en van het recht, zou je eraan kunnen toevoegen).
Na een ‘Tachtigjarige oorlog’(1566-1648) waren rond 1650 de resultaten zoals niemand honderd jaar eerder had kunnen denken: een vrije Republiek, die alleen de Noordelijke Nederlanden omvatte, waar officieel het Calvinisme de openbare godsdienst was, maar in feite tal van stromingen de bevolking dwongen tot een soort ‘omgangsoecumene’. In deze lezing zal de religieuze dimensie van de Nederlandse Opstand vanuit verschillende invalshoeken en met uiteenlopende voorbeelden worden behandeld.