Daggelderswoningen “De Kievit”

kievit
De daggelderswoningen op het terrein “De Kievit” dateren uit 1862. Op het eerste gezicht lijkt het één woning, maar oorspronkelijk bestond het gebouw uit een viertal woningen.

Op dit moment zijn er nog drie woningen aanwezig omdat één van de woningen tijdens de inundatie (onderwaterzetting) in de tweede wereldoorlog is verzakt en na de oorlog is afgebroken. Het terrein van De Kievit was oorspronkelijk gelegen aan de Zijdeweg, een smalle strook grond tussen de Hollandse Kade en het terrein van De Kievit. Deze Zijdeweg is voor het grootste deel verdwenen en maakt nu deel uit van de nieuwe wijk Hofwijk-west. De Hollandse Kade is van oorsprong een smal uitpad naar de Haanwijk, dat in het bezit was van de heer Kok. Deze heer Kok heeft destijds de daggelderswoningen laten oprichten, vermoedelijk om zijn personeel (daggelders) een onderdak te bieden.

De woningen hebben allemaal een eigen ingang aan de voorkant van het gebouw. Aan de achterkant van het gebouw hebben de woningen een gezamenlijke ruimte, waar ook een toilet is (niet meer in gebruik).

In iedere woning heeft een gezin gewoond.

Tijdens de renovatie in 1992 is de middelste woning ingericht tot stijlkamer, zodat men ook nu nog kan ervaren hoe deze mensen hebben geleefd. De andere woningen doen dienst als educatief centrum en ontvangstruimte.

Na binnenkomst is in de stijlkamer te zien dat de woning bestaat uit een woongedeelte met bedstee. In dit woongedeelte speelde zich bet gehele huiselijke leven af. De bedstee werd meestal door de ouders gebruikt en de kinderen sliepen op zolder. Er werd gekookt op de potkachel in deze ruimte. Er is te zien dat het rookkanaal breed is uitgevoerd. Dit had ook een functie: op deze plek kon er ham worden gedroogd.

Het gebouw heeft nooit gas en licht gehad. De sloot voorzag in drinkwater. Tegen de tijd dat in het dorp de nutsvoorzieningen voorhanden waren, vertrokken de meeste bewoners naar het dorp. De waterpomp, die in de educatieve ruimte staat, is later aangebracht. In de woningen is ook nu nog geen elektriciteit. Er wordt nog steeds gebruik gemaakt van olielampen en kaarsen (en zonne-energie in het educatief centrum).

De bewoners.

In de stijlkamer hangt een fotocollage, waarop de laatste bewoners van de woningen zijn afgebeeld.

De term daggelders is afkomstig van het gebruik dat tot begin 20e eeuw voorkwam. Deze mensen werkten bij diverse boeren in de omgeving en werden per dag uitbetaald, al naar gelang er werk op de boerderij te doen was. In de winter was er meestal geen werk, zodat deze mensen meestal onder armoedige omstandigheden leefden.

Samenstelling. Stichting “De Kievit”,
augustus 2001, Marco Houtzager.